تماس با ما: 1616
بازگشت به سایت ایثار Header image
حوزه سند
فرهنگی - اداره کل هنری
نوع سند
دستورالعمل ها
فیلترها
شهید
جانباز
آزاده
والدین شهید
فرزند شهید
فرزندان جانباز بالای 25%
فرزند جانبازان زیر 25%
خواهر و برادر شهید
همسر شهید
فرزند آزاده بالای 25%
مرجع صدور
معاونت فرهنگی و امور اجتماعی- اداره کل هنری- اداره قرآن و معارف

عنوان
دستور العمل فعالیت های قرآن و معارف اسلامی
متن
2

متمم
دستور العمل فعالیت های
قرآن و معارف اسلامی


اداره کل فرهنگی و هنری
اداره قرآن و معارف
(سال-1395)



فهرست
عنوان صفحه

مقدمه.......................................................................................................................... 3

فصل اول: آموزش
الف)تشکیل ،ترویج و توسعه جلسات قرآنی............................................................. 4
ب)آموزش ترجمه و مفاهیم....................................................... ..... .......................... 4
ج)آموزش تخصصی پیشتازان..................................................................................... 5
د)طرح ملی حفظ قرآن کریم...................................................................................... 6
هـ)آموزش معارف و کتابخوانی................................................................................... 8
و)آموزش مهدویت...................................................................................................... 8

فصل دوم: مسابقات قرآن و معارف اسلامی
الف)مسابقات قرآن(مراحل شهرستانی ، استانی و کشوری)..................................... 8
ب)مسابقات تحقیق و پژوهش قرآنی......................................................................... 10
ج) مسابقات قرآن و معارف (فضای مجازی)...................................................................... 11

فصل سوم: سایر فعالیت ها
الف) شورای عالی قرآن(کشور ، استان و شهرستان)..................... .......................... 11
ب) محافل قرآنی (گلشن وحی) ................................................................................ 12
ج)گروه های تواشیح، همخوانی................................................................................ 13
د) فعالیت های قرآنی در سایر برنامه های فرهنگی................................................ 13
هـ)کارگاه آموزشی نماز.............................................................................................13
نکات کلی و مهم...................................................................................................... 14
پیوست ها : جدول تشویق ، جدول منابع مسابقات ، فرم ثبت اسامی و فرم ارائه گزارش
بسمه تعالی
اِنَّ هذَا القُرآن یَهدی لِلّتی هِیَ اَقوَم
همانا این قرآن (انسان را) به استوار ترین و محکم ترین راهها هدایت می کند. (اسراء، آیه 9 )

مقدمه:
قرآن کتاب الهی وکلام خدا، بزرگترین اعجاز جاودانه آخرین پیام آور الهی و عصاره و چکیده همه کتب آسمانی است. کتابی است که غبار کهنگی و فنا هرگز نمی تواند بر صفحات نورانی آن بنشیند و گذشت زمان نه تنها آنرا فرسوده نمی کند، بلکه روز به روز علوم و معارف پوشیده آنرا آشکار تر می گرداند. هیچ آئین و مکتبی توان مقابله با حقایق استوار و ابدی قرآن را ندارد. دستوراتش جامع و تا قیام رستاخیز قابل اجراست. قرآن یگانه کتابی است که می تواند خواسته های جوامع بشری را در همه ابعاد عبادی، اجتماعی، فرهنگی و ... به بهترین شکل برآورده سازد و انسان را به سوی عالی ترین مراتب رشد وکمال انسانی رهنمون شود.
به همین منظور این اداره کل جهت انس هرچه بیشتر جامعه ایثارگری با قرآن کریم و نیل به مقصود و رسالتی که نسبت به خانواده های معظم شاهد و ایثارگر دارد دستور العمل فعالیت های قرآنی را با اهداف و منظورهای تعیین شده در سطوح، رشته های مختلف و منابع متنوع تقدیم می دارد:
امیداست مسئولین و دست اندرکاران محترم استان اهتمام هرچه بیشترخود را در نشر و گسترش فعا لیتهای این دستورالعمل بکار بندند.

اهداف:
1- ایجاد زمینه برای یادگیری تلاوت، فهم، تفکر و تدبر در قرآن.
2 - ترویج، توسعه و نشر معارف قرآن کریم و تعالیم ائمه معصومین علیهم السلام.
3 - ایجاد زمینه برای انس و علاقه به قرآن کریم و معارف اهل بیت علیهم السلام برای عمل به دستورات آن.
4 - ارتقاء سطح کمی و کیفی دانش قرآنی وآماده سازی جهت حضور در عرصه‌های ملی و بین‌المللی.

منظورها:
1 - حضور جدی و موثر فعالیتهای قرآنی در برنامه‌های ورزشی، هنری و اردویی.
2 - برون سپاری، تمرکز زدایی ،کاهش تصدی گری، ایجاد ارتباط و تعامل با نهادها در امور اجرایی
3 - برقراری ارتباط موثر و مستمر با جامعه ایثارگری در طول سال و بهره‌ جستن از شاخصین قرآنی جامعه هدف در آموزش ها و مسابقات قرآنی.
4 – توجه ویژه به گروه های دانش آموزی و دانشجویی در فعالیت های قرآنی.
5 – ترویج، توسعه و حمایت از جلسات قرآنی دربین خانواده های شاهد و ایثارگر.

جامعه هدف:
1-ایثارگران (جانبازان و آزادگان)
تذکر: جانبازان زیر 25% نیزمی توانند در فعالیت های این دستورالعمل شرکت نمایند.
2- والدین مکرم شهدا
3- همسران شاهد و ایثارگر
4- فرزندان شاهد و ایثارگر
فصل اول: آموزش

الف) تشکیل، ترویج و توسعه جلسات قرآنی :
به منظور ترویج و توسعه فرهنگ قرآنی، تقویت نهضت قرآن خوانی و قرآن آموزی (روخوانی، روانخوانی، ترتیل و قرائت) و ارتباط مفید و موثر جامعه ایثارگری با یکدیگر، برگزاری جلسات قرآنی به شرح ذیل تاکید می گردد:
1 – این جلسات می بایست با کمک انجمن های قرآنی در سطح شهرستان و استان بصورت هفتگی یا ماهانه برگزار شود.
2 - این جلسات می بایست با حضور تعدادی از افراد جامعه ایثارگری و دیگر اقشار تشکیل شود.
3 – در این جلسات از پیشتازان قرآنی جامعه ایثارگری در رشته های مختلف جهت آموزش استفاده شود.
4 – موضوع اصلی این جلسات آموزش روخوانی، روانخوانی، قرائت، مفاهیم، تفسیرقرآن، نماز و احکام می باشد. این جلسات در مناسبت ها و ایام ویژه به تناسب، همراه با سخنرانی و عرض توسل برگزار گردد.
5 – حمایت و پشتیبانی این جلسات به عهده بنیاد شهید و امور ایثارگران می باشد.
6 – شایسته است این جلسات در مساجد، حسینیه ها یا منازل خانواده های معظم شاهد و ایثارگر برگزار گردد.
7 – مدیریت این جلسات بعهده افراد علاقه مند ازخانواده های معظم شاهد و ایثارگر می باشد که توسط انجمن قرآنی، شناسایی و معرفی خواهند شد.
تذکر: تعداد گروه های موجود در سراسر استان، تعداد جلسات برگزار شده در طول سال، تعداد نفرات در جلسه، ملاک خواهد بود و مورد ارزیابی قرار خواهد گرفت.

ب) آموزش ترجمه و مفاهیم (طرح قرآن در خانه)
طرح قرآن درخانه (آموزش مفاهیم) با عنایت به نکات ذیل انجام می گردد.
1- به منظور سهولت در اجرا، کتابهای مفاهیم قرآن (اجزاء مختلف) توسط ستاد مرکز تهیه و بر اساس سهمیه در اختیار استان ها قرار می گیرد.
2-استان می بایست کتاب های دریافتی را به همراه فرم پاسخنامه در اختیار فعالان قرآنی و علاقمندان شرکت در این رشته قرار دهد.
3-کلیه خانواده های شاهد و ایثارگر که تحصیلات آنان متوسطه و بالاتر باشد می توانند در این طرح شرکت نمایند.
4-شرکت کنندگان پس از دریافت کتاب آموزش مفاهیم « اجزاء مختلف » 2 ماه فرصت دارند کتاب دریافتی و سؤالات را مطالعه نموده، پاسخنامه را تکمیل و به آدرس بنیاد شهید و امورایثارگران شهرستان محل سکونت خود ارسال نمایند.
5-استان یک ماه فرصت دارد پاسخنامه های دریافتی را براساس کلید سئوالات تصحیح نموده، کارنامه شرکت کنندگان را به همراه کتاب جزء بعدی ارسال نماید.
6-این طرح به صورت مستمر هر 4 ماه یکبار توسط استان انجام گردد.
7-استان می تواند پس از بررسی امتیازها و انجام قرعه کشی به نفرات برگزیده بر اساس جدول تشویق جایزه اهداء نماید.
8-مقتضی است شرکت کنندگان نسبت به استفتاء مقام معظم رهبری (صفحه آخر کتاب) توجیه شوند.
9-استان می تواند در هر سال به 3 نفر از کسانی که در 3 دوره متوالی در این طرح شرکت نموده و بالاترین امتیاز را کسب نمایند به قید قرعه کمک هزینه سفر به مشهد مقدس اهداء نماید.
10-استان می بایست پس از برگزاری آزمون غیرحضوری جزء 10، از کلیه کسانی که حداقل در 5 دوره شرکت نموده و حد نصاب هر دوره را کسب کرده اند جهت شرکت در آزمون کتبی حضوری دعوت بعمل آورد.
11-آزمون حضوری هر 10 جزء یکبار در استان انجام می گردد و استان می تواند به 3 نفر از کسانی که در آزمون حضوری موفق به کسب امتیاز حدنصاب « حداقل 90 از 100 » گردند کمک هزینه سفر کربلا اهداء نماید.
12-این طرح بصورت کامل تا پایان جزء 30 اجرا خواهد شد، استان می بایست در پایان دوره از کلیه کسانی که در این طرح شرکت نموده و حد نصاب هر دوره را کسب کرده اند دعوت بعمل آورده، تا در آزمون حضوری که در سطح کشور بصورت همزمان در استان ها برگزار می گردد شرکت نمایند و به نفرات اول تا سوم این آزمون که موفق به کسب امتیاز حدنصاب 80 از 100 شده اند کمک هزینه سفر عمره اهداء نماید.

ج) آموزش تخصصی پیشتازان :
اداره قرآن و معارف در نظر دارد همه ساله ضمن برگزاری کلاس های آموزشی در سطح استان یک مسابقه متمرکز همراه با اهداء جوایز ارزنده، جهت پیشتازان قرآنی اجراء نماید.
استان با ارسال دعوت نامه و پیامک ،کلیه پیشتازان را نسبت به برگزاری کلاس های آموزشی و انجام مسابقه کشوری ویژه پیشتازان مطلع نماید.

*تعریف پیشتاز قرآنی:
پیشتاز قرآنی به افرادی اطلاق می شود که درمرحله کشوری مسابقات قرآن بنیاد شهید و امور ایثارگران ، مرحله کشوری اوقاف، ویادرآزمونهای سازمان دارا لقرآن وجامعه القرآن در دو رشته حفظ کل و قرائت ، با اخذ امتیازحدنصاب ، موفق به کسب رتبه ، یادریافت گواهی درآزمون گردیده اند

1)آموزش پیشتازان:
به منظور ارتقاء سطح دانش پیشتازان قرآن کریم و در ادامه فعالیت این عزیزان، ستادمرکز اقداماتی به شرح ذیل انجام می دهد
1-برگزاری دوره آموزشی جهت پیشتازان رشته قرائت وحفظ کل که با دعوت و به کارگیری اساتید برجسته و توانمند تجوید، وقف و ابتدا ،صوت، لحن و حسن حفظ ، که به صورت متمرکز در یکی ازاستانها انجام می شود. بدیهی است استان می بایست باتشکیل پرونده وثبت اطلاعات لازم این دسته ازعزیزان ، امکان دسترسی آسان و اطلاع رسانی بموقع را فراهم نماید
2-برگزاری دوره های آموزش مفاهیم قرآن ونهج البلاغه ویژه پیشتازان قرآنی علاقمند.

2) مسابقه پیشتازان:
1 – استان می بایست هم زمان با اجرای مسابقات مرحله استانی با بکارگیری داوران واجد شرایط نسبت به انجام مسابقه ویژه پیشتازان اقدام و نفرات اول رشته قرائت و حفظ کل (برادران و خواهران) را جهت شرکت در مرحله کشوری حداکثر تا پایان اردیبهشت ماه به اداره قرآن و معارف اعلام نماید.
2 – مبنای تعیین نفرات اول رشته قرائت کسب حداقل امتیاز 75 از 100 ودررشته حفظ 150 از200در آزمون شفاهی می باشد.
3 – پیشتازان رشته قرائت که امتیازشان در مسابقه مرحله استانی کمتر از 60 گردد، می بایست از گروه پیشتازان خارج شوند. این افراد جهت ادامه فعالیت می توانند در مسابقات شرکت نمایند. بدیهی است استان می بایست اسامی این افراد را به اداره قرآن و معارف اعلام نماید.
تذکر: معرفی نفرات از سوی استان به منزله مجوز شرکت در مرحله کشوری نبوده ومنوط به بررسی و دعوت کتبی ازسوی این اداره کل می‌باشد.
4– جوایز نفرات اول تا سوم هر رشته در مرحله استانی و کشوری براساس جدول تشویق مسابقات قابل پرداخت می باشد.
5 - جزئیات مربوط به مسابقات کشوری در بخشنامه مربوطه، همزمان با معرفی نفرات مدعو به استان اعلام خواهد شد.


3) دریافت گواهی از سازمان دارالقرآن:
پیشتازان می توانند کما فی السابق در آموزش و آزمون های سازمان دارالقرآن شرکت نموده و در صورت قبولی و کسب گواهی «برابر جدول ذیل» با هماهنگی ستاد مرکز از سوی استان مورد تشویق قرار گیرند.

ردیف عنوان آزمون تشویق (مبالغ به ریال)
1 گواهی قبولی در آزمون مفاهیم سطح 4 000/000/1
2 گواهی قبولی در دوره معلم مفاهیم سطح 1 000/000/2
3 گواهی قبولی در آزمون قرائت سطح 4 000/000/2
4 گواهی قبولی در دوره معلم قرآن با گرایش های مختلف 000/000/3
5 گواهی قبولی در دوره داور قرآن با گرایش های مختلف (سطح استان) 000/000/5
6 گواهی قبولی در دوره داور قرآن با گرایش های مختلف (سطح کشور) 000/000/7
7 گواهی قبولی در آزمون مرحله اول حفظ کل معادل دیپلم 000/000/7
8 گواهی قبولی در آزمون مرحله دوم حفظ کل معادل فوق دیپلم 000/000/9
9 گواهی قبولی در آزمون مرحله سوم حفظ کل معادل لیسانس 000/000/12
10 گواهی قبولی در آزمون مرحله چهارم حفظ کل معادل فوق لیسانس 000/000/16
11 گواهی قبولی در آزمون مرحله پنجم حفظ کل معادل دکتری 000/000/20

4)اردوی پیشتازان :
با عنایت به هماهنگی بعمل آمده با اداره کل تربیت بدنی و اردویی دو دوره اردوی زیارتی مشهد مقدس بصورت مترکز برای پیشتازان برگزار می گردد. زمان و سهمیه استان ها متعاقباً اعلام می گردد.

د) طرح ملی حفظ قرآن کریم :
در راستای تحقق منویات و رهنمودهای مقام معظم رهبری (مد ظلّه العالی) مبنی بر افزایش حافظان قرآن کریم کل کشور به تعداد ده میلیون نفر و تاکیدات نماینده محترم ولی فقیه در بنیاد شهید و امور ایثارگران، درخصوص گسترش و رشد فعالیتهای قرآنی به ویژه رشد جمعیت حافظان قرآن کریم، اداره کل فرهنگی و هنری در نظر دارد با انجام برنامه ریزی و اعلام سهمیه هر استان (طبق جدول پیوست)، اعمال تشویقات مناسب، تخصیص بودجه و اطلاع رسانی، درجذب خانواده های معظم شاهد و ایثارگر و نیل به این امر مهم گام موثر بردارد، امید است همکاران محترم با عنایت به نکات ذیل اهتمام ویژه ای جهت تحقق این امر مبذول نمایند. مقتضی است مفاد این بخشنامه با استفاده از وسایل ارتباط جمعی، ارسال پیامک و امثالهم به نحو شایسته ای به اطلاع خانواده های محترم رسانده شود.
اهداف:
1- تشویق وترغیب جامعه هدف به حفظ قرآن کریم دراجزاء مختلف وافزایش حافظان جامعه ایثارگری.
2- تلاش جهت فرهنگ سازی مناسب درامر حفظ قرآن کریم.
3- توانایی تفکر وتدبر درآیات وبهره مندی ازقرآن کریم.
4- ایجادزمینه انس باقرآن کریم. 5- احیاء نهضت قرآن خوانی وقرآن آموزی.
جامعه تحت پوشش:
1-ایثارگران (جانبازان وآزادگان ) تذکر: جانبازان زیر 25% می توانند در فعالیت های این دستورالعمل شرکت نمایند.
2-والدین مکرم شهدا. 3-همسران شاهد و ایثارگر.
4- فرزندان شاهد و ایثارگر (دانش آموز-دانشجو)
مسئولین برنامه ریزی ستاد (اعضاء محترم ستاد طرح ملی حفظ قرآن کریم):
1 – معاون فرهنگی و امور اجتماعی.
2 – مدیر کل فرهنگی و هنری
3 – معاون مدیر کل فرهنگی و هنری
4 – رئیس اداره قرآن و معارف اسلامی.
5 – کارشناسان اداره قرآن و معارف اسلامی.
مسئولین اجرائی استان (اعضای محترم شورای طرح ملی حفظ قرآن کریم):
1 – مدیر کل بنیاد شهید و امور ایثارگران استان.
2 - معاون فرهنگی و امور اجتماعی بنیاد استان.
3 – معاون توسعه و مدیریت بنیاد استان.
4 – رئیس اداره فرهنگی و هنری بنیاد استان.
5 – کارشناس قرآن بنیاد استان.
6 – اعضاء انجمن قرآن استان.
اهداف رفتاری (روش اجرا):
1-استان می بایست با اطلاع رسانی مناسب، فراهم نمودن تمهیدات لازم، اعلام زمان و مکان آزمون، امکان آسان در انجام ثبت نام و شرکت جامعه هدف در طرح ملی حفظ قرآن کریم را فراهم نماید.
2-استان می بایست نسبت به ثبت نام و اخذ آزمون از شرکت کنندگان در دو نوبت (نیمه دوم مرداد ماه ونیمه دوم بهمن ماه) اقدام لازم بعمل آورد.
3-به منظور جذب افراد جدید و ارتقاء سطح شرکت کنندگان و جلوگیری از شرکت مجدد افراد در یک رشته و ایجاد شرایط مناسب برای اعمال تشویقات، استان می بایست نسبت به تشکیل پرونده و ثبت رایانه ای اطلاعات شرکت کنندگان اقدام نماید و روکش اطلاعات خود را در اختیار این اداره کل قرار دهد. اسامی وآمار پیشتازان قرآنی رشته حفظ استان نیز می بایست در لیست جامعه حافظان قرآن شاهد و ایثارگر استان وارد شود
4-استان می بایست به گونه ای زمینه سازی و عمل نماید تا کلیه خانواده های معظم شاهد و ایثارگر، که تا کنون در رشته حفظ قرآن کریم شرکت ننموده اند، تشویق و ترغیب شوند در رشته های حفظ نیم جزء (فجر تا ناس)، جزء30، جزء اول، سوره بقره و یا هر کدام از اجزاء 1 تا 5 شرکت نمایند، همچنین کسانی که درسال های قبل در رشته حفظ قرآن کریم شرکت داشته اند، بتوانند به سهولت و با سرعت بیشتری در حفظ اجزاء بالاتر شرکت نموده، ضمن بهره مندی از جوایز ارزنده در لیست جامعه حافظان قرآن کریم شاهد و ایثارگر قرار گیرند.
5-به منظور تشویق خانواده ها به حضور در فعالیتهای قرآنی به ویژه رشته حفظ، استان می تواند خانواده های فعال قرآنی را پس از شناسایی به نحو شایسته در همایش های قرآنی مورد تشویق قرار داده و در سفرهای زیارتی و سیاحتی در اولویت قرار دهد.
6- از آنجا که اداره کل فرهنگی در نظر دارد همه ساله آمار جامعه حافظان قرآن شاهد و ایثارگر را به مسئولین، نهادهای قرآنی و عموم جامعه اعلام نماید، لذا انتظار می رود استان اهتمام ویژه ای به این امرداشته، وحداقل نسبت به جذب سهمیه اعلام شده (جدول پیوست) اقدام نماید. این طرح به صورت جدی مورد ارزیابی قرار گرفته و به استان های برتر علاوه بر لوح تقدیر، جوایز ارزنده (سفرحج عمره ، عتبات عالیات و مشهد مقدس) اهداء خواهد شد.
7-در طرح ملی حفظ قرآن کریم، ارائه محفوظات (حسن حفظ) ملاک می باشد و تجوید، صوت و لحن تاثیری در امتیاز ندارد. استان می بایست به کلیه کسانی که 75 از 100 امتیاز راکسب نمایند برابر جدول تشویق جایزه اهداء نماید. همچنین استان می تواند از فرصت اردوها و سفرهای زیارتی برای تشویق و ترغیب علاقمندان در عرصه فعالیتهای قرآنی به ویژه این طرح (طرح ملی حفظ قرآن کریم) استفاده نماید.
8- کلیه کسانی که درطرح ملی حفظ در اجزاء پنج جزء و بالاتر شرکت نموده، می توانند در مرحله شهرستانی و استانی مسابقات نیز شرکت نموده، درصورت کسب امتیاز حدنصاب به مرحله کشوری راه یابند.
9-بمنظور تحقق سهمیه پیش بینی شده در طرح ملی حفظ قرآن کریم، کسانی که در سال های قبل در مسابقات استانی و کشوری رشته حفظ جایزه دریافت نموده اند، نمی توانند در همان رشته در طرح ملی حفظ قرآن کریم شرکت نمایند.

هـ) معارف وکتابخوانی :
بمنظور نشر معارف اسلامی، گسترش فرهنگ کتابخوانی و آشنایی و انس هر چه بیشتر خانواده های معظم شاهد و ایثارگر با منابع دینی، آموزش معارف و کتابخوانی به شرح ذیل برگزار می گردد:
1 - این برنامه همه ساله در مناسبت های ماه مبارک رمضان (تفسیر)، ماه محرم (امر به معروف و نهی از منکر) و دهه مبارک فجر (نماز) طبق جدول منابع برگزار می گردد.
2-استان می بایست حداقل 10روز زودتر منابع اعلام شده را به نحو مقتضی(خرید کتاب یاتهیه جزوه) فراهم نموده، به همراه سئوالات در اختیار خانواده ها قرار دهد. لازم بذکر است سوالات از طریق اداره قرآن و معارف مرکز تهیه و ارسال می گردد.
3- بمنظور حضور گسترده جامعه هدف، انجام غیر حضوری این فعالیت و پاسخگویی به شکل کتاب باز مورد تاکید می باشد.
4-استان می بایست پس ازجمع آوری و تصحیح پاسخنامه ها، آمارشرکت کنندگان را به تفکیک، در اسرع وقت و تا پایان هر مناسبت، به اداره قرآن ومعارف ارسال نماید.
5- استان می تواند به قید قرعه به 3 نفر از شرکت کنندگان هر گروه (ایثارگران ،همسران، دختران و پسران) در هر شهرستان و در هر رشته طبق جدول تشویق، جایزه اهداء نماید.

و) آموزش مهدویت :
برگزاری دوره آموزشی مهدویت از دیگر برنامه های اداره قرآن می باشد. یکی از مناسب ترین فرصت ها برای آموزش مهدویت و مهارتهای زندگی استفاده از فرصت اردوها و سفرهای زیارتی می باشد. استان می بایست قبل از اعزام به اردو ، شرکت کنندگان را نسبت به شرکت در کلاسهای مورد نظرتوجیه نموده و به سرپرستان همراه تاکید نماید که هماهنگی لازم را جهت هر چه بهتر برگزار شدن کلاس های آموزشی با عوامل اجرائی بعمل آورند.

فصل دوم : مسابقات قرآن و معارف اسلامی
مسابقات در بین گروه های جامعه هدف به منظور ایجاد رقابت سازنده، شناسایی، جذب، آموزش، ارتقاء سطح دانش و انس با قرآن و معارف اسلامی برگزار می شود.

الف) مسابقات قرآن :
مسابقات قرآن در رشته‌های حفظ، قرائت، مفاهیم، تفسیر و پژوهش های قرآنی بر اساس جدول منابع مسابقات برگزار می‌گردد.
*گروه های شرکت کننده:
1– گروه ایثارگران (جانبازان و آزادگان)
2– همسران (همسران شاهد و ایثارگر و جانبازان مونث)
3- فرزندان دختر و پسر
الف)گروه دانشجویان (20سال به بالا) ب ) گروه متوسطه فرزندان دوره دوم (15 تا 20 سال)
ج) گروه متوسطه فرزندان، دوره اول (12 تا 15 سال) د) گروه ابتدایی فرزندان (7 تا 12 سال)
مراحل مسابقات :

* مرحله شهرستانی:
1- زمان برگزاری مرحله شهرستانی سه ماهه پایان سال می‌باشد.
2- برگزاری مطلوب مرحله شهرستانی در رشته‌های مختلف با استفاده از اساتید و داوران مجرب (ترجیحا از جامعه هدف) تاکید می‌گردد.
3- استان می بایست نسبت به اهداء جوایز نفرات برتر بر اساس جدول تشویق بموقع اقدام نماید.
4 – مسابقات فرزندان دوره ابتدائی در این مرحله خاتمه می یابد.
5 - پس از برگزاری مرحله شهرستانی سه نفر اول گروه های مختلف به تفکیک جنسیت و رشته به شرط کسب امتیاز حد نصاب درمرحله استانی حضور می یابند.

* مرحله استانی:
1 - زمان برگزاری مرحله استانی پس از برگزاری مرحله شهرستانی و دو ماه اول هر سال می‌باشد و می بایست زمان برگزاری حداقل بیست روز قبل ، به این اداره کل اعلام گردد. همچنین استان می تواند درصورت لزوم و با توجه به شرایط و هماهنگی در اجرای مرحله شهرستانی، آزمون مرحله استانی را در بهمن و اسفند همان سال برگزار نماید.
*توجه : آزمون کتبی رشته های مفاهیم و تفسیر در اردیبهشت ماه هرسال بصورت هم زمان در کلیه استان های سراسر کشور برگزار می گردد. سئوالات آزمون کتبی رشته های فوق از سوی اداره قرآن و معارف طراحی و قبل از زمان مسابقه در اختیار استان ها قرار خواهد گرفت.
2- باتوجه به لزوم تمهید مقدمات اجرای مرحله کشوری ، زمان اعلام نتایج و ارسال اسامی شرکت کنندگان مرحله استانی ، حداکثر پایان اردیبهشت ماه می‌باشد
استان می تواند نفرات اول مقاطع مختلف در رشته های قرائت، تفسیر، مفاهیم و سه نفر رشته های حفظ را به شرط کسب امتیاز، جهت شرکت در مرحله کشوری معرفی نماید.
3 - استان می بایست هنگام معرفی اسامی نفرات برتر مرحله استانی ، لوح فشرده ضبط تصویری نفرات برتر رشته های حفظ و قرائت را به همراه برگه های داوری به اداره قرآن ومعارف ارسال نماید. بدیهی است تلاوت افراد توسط داوران مورد بررسی قرار گرفته و صرفاً از افراد واجد شرایط جهت شرکت در مسابقات کشوری دعوت به عمل می آید. تاکید می گردد ارسال بموقع لیست در قالب فرم رایانه ای مخصوص و سی دی تلاوت نفرات برتر و برگه های داوری ضروری است. (لازم بذکر است در لوح فشرده هر فرد قبل از ثلاوت بصورت شفاف نام و نام خانوادگی ، نام استان و رشته خود را اعلام نماید )
4 – استان می بایست نسبت به اهداء جوایز نفرات برتر بر اساس جدول تشویق بموقع اقدام نماید.
5 – مسابقات گروه متوسطه فرزندان، دوره اول در این مرحله خاتمه می یابد.
6 - برای بالا بردن سطح کیفی شرکت کنندگان در مسابقات کشوری ، برگزاری کلاس‌های آمادگی و توجیهی در استان ضروری می‌باشد. لذا استان می‌بایست با بهره جستن از اساتید مجرب، زمینه حضور قوی شرکت کنندگان را فراهم نماید.

* مرحله کشوری:.
1- مسابقات مرحله کشوری پس از تعیین نفرات واجد شرایط و اعلام رسمی این اداره کل در دو ماه مرداد و شهریور برگزار می‌گردد.
2 – جزئیات مربوط به مسابقات کشوری در بخشنامه مربوطه، همزمان با معرفی نفرات مدعو به استان اعلام خواهد شد.
3 – نفر اول رشته قرائت و نفرات برتر حفظ کل که جایزه دریافت نموده اند جهت ادامه فعالیت می بایست در قالب برنامه های ویژه پیشتازان و دوره های آموزش تخصصی پیشتازان قرآن کریم شرکت نمایند. نفرات دوم و سوم قرائت تا کسب مقام اولی (حداکثر دو دوره دیگر) می توانند در مسابقات کشوری شرکت نمایند.
4- چنانچه شرکت کنندگان در اجزاء مختلف رشته حفظ ومفاهیم امتیاز حد نصاب را در مرحله کشوری کسب نمایند(ولی رتبه اول تا سوم را اخذ ننمایند) معادل 70% تشویق نفر سوم به ایشان جایزه اهدا خواهد شد. بدیهی است این افراد حق شرکت مجدد در همان رشته را نخواهند داشت.

*مبنای تعیین نفرات اول تا سوم در مراحل شهرستانی، استانی و کشوری:
1 - مبنای تعیین نفرات اول تا سوم در رشته حفظ کسب حداقل امتیاز 150 از 200 در آزمون شفاهی میباشد. مشروط براینکه در آزمون کتبی «مفاهیم وترجمه» نمره12 از 20 را کسب نموده باشد.
2 - مبنای تعیین نفرات اول تا سوم در رشته قرائت کسب حداقل امتیاز 75 از 100 در آزمون شفاهی میباشد. مشروط بر اینکه در آزمون کتبی «مفاهیم و ترجمه» نمره 12 از 20 را کسب نموده باشد.
3 - مبنای تعیین نفرات اول تا سوم در رشته های مفاهیم و تفسیر، کسب حداقل امتیاز 80 از 100 در آزمون کتبی میباشد. مشروط بر اینکه در آزمون شفاهی (روخوانی) حداقل نمره 14 از 20 را کسب نموده باشد.
توجه:
1 - در بند های 1 و2 و3 امتیاز آزمون شفاهی و کتبی با هم جمع نمی شوند.
2 - چنانچه افرادی در نمره شفاهی و یا آزمون کتبی نمره یکسان کسب نمایند نفر برتر بر اساس ضوابط معمول و با نظر داور انتخاب می گردد.

نکات قابل توجه مسابقات:
1 - تهیه منابع همه مسابقات به عهده استان می باشد. مقتضی است نسبت به در اختیار گذاردن بموقع منابع به شرکت کنندگان اقدام گردد.
2 - اجرای مناسب مرحله شهرستانی و استانی مورد تاکید است و می بایست نسبت به برنامه ریزی و تمهید مقدمات، اقدام لازم صورت پذیرد.
3 - جهت ایجاد فرصت و شرایط یکسان برای همگان، هریک ازداوطلبان فقط مجازبه شرکت در یکی از رشته‌های مسابقات در مرحله استانی و کشوری می‌باشند.
4 – شرکت کنندگانی که در مرحله کشوری مسابقات قرآن جایزه دریافت کرده اند مجاز به شرکت مجدد در همان رشته نمی باشند. (به استثناء رشته تفسیر که منبع و موضوع آن در هر سال تغییر می کند)
5- چنانچه شرکت کننده ای در دو دوره از مسابقات کشوری امتیاز حد نصاب را کسب ننماید یک مرحله از دور مسابقات مرحله کشوری حذف خواهد شد. لازم بذکر است استان می بایست از معرفی این افراد جداً خودداری نماید .
6 - شایسته است استان نسبت به تقدیر از نفرات برتر رشته ها و مقاطع مختلف مراحل شهرستان و استان، طی مراسمی خاص و باشکوه اقدام نماید. بمنظور یکسان بودن نوع و میزان مبلغ تشویق، هدایای منتخبین، در چارچوب جدول تشویق اهداء شود.

ب) مسابقات تحقیق و پژوهش قرآنی :
1 - این فعالیت همه ساله در سطح استان برگزار خواهد شد
2 – موضوع پژوهش متعاقبا از سوی اداره قرآن و معارف اعلام خواهد شد.
3 – استان می بایست پژوهش های دریافتی از جامعه هدف را مورد ارزیابی قرار داده و از سه اثر برگزیده بر اساس جدول تشویق، تقدیر به عمل آورد.
4 – بمنظور ارزشیابی و انتخاب سه اثر برتر در سطح کشور، مقتضی است استان اثر برتر پژوهشی را در قالب برنامه Word از طریق اتوماسیون اداری، حداکثر تا پایان آذر ماه به اداره قرآن و معارف ارسال نماید.
5 – پژوهش های ارسالی می بایست در قالب روش تحقیق دانشگاهی صورت پذیرد و از کپی برداری و ارسال پژوهش های تکراری خودداری گردد. . به منظور اشنایی بیشترشرکت کنندگان با اصول وروش های پژوهش وتحقیق استان می بایست جزوه ارسالی ازسوی مرکز را دراختیار شرکت کنندگان قرار دهد
6 – شرکت کنندگان در این رشته مجاز به شرکت در دیگر رشته ها نیز می باشند.
7 – پژوهش های برتر ارسالی از استانها به اداره قرآن و معارف توسط داور مجرب بر اساس اصول پذیرفته شده دانشگاهی مورد مطالعه و بررسی قرار خواهد گرفت و سه اثر برتر انتخاب و طبق جدول، تشویق خواهند شد.

ج) مسابقات قرآن و معارف (فضای مجازی) :
یکی از ابزارهایی که می توان با بهره گیری از آن نسبت به گسترش فرهنگ قرآنی و جذب افراد به موضوعات دینی و قرآنی اقدام نمود، استفاده از سیستم فضای مجازی(سایت) می باشد. بدین منظور اداره قرآن و معارف سی سؤال با موضوع ادعیه برای ماه مبارک رمضان و ده سئوال با موضوع حدیث برای عید قربان تا عید غدیر و هفت سئوال با موضوع نماز برای ولادت پیامبر اکرم(ص) "هفته وحدت" تهیه و در زمان مناسب از طریق اتوماسیون اداری به استان ارسال خواهد نمودمقتضی است استان با عنایت به نکات ذیل نسبت به اجرای مسابقه قرآن و معارف اقدام نماید:
1- استان می بایست سئوالات و نحوه پاسخ دهی را در سایت مخصوص خود قرار داده و به نحو مقتضی نسبت به اطلاع رسانی به جامعه هدف اقدام نماید.
2 –این مسابقه می تواند برای کلیه مخاطبان جامعه ایثارگری بویژه دانشجویان، دانش آموزان و همسران شاهد و ایثارگر برگزار شود واستان می تواند در هر مناسبت به قید قرعه به 3 نفراز شرکت کنندگان که پاسخ صحیح را ارسال نموده اند طبق جدول تشویق، جایزه اهداء نماید.
3-استان می بایست آمار شرکت کنندگان را پس از پایان هرمناسبت، به اداره قرآن و معارف ارسال نماید.

فصل سوم: سایر فعالیت ها

الف ) شورای قرآنی
جهت پر محتوا شدن و اثر بخش بودن برنامه ها و تحول و پویایی فعالیت های قرآنی ، شورای قرآن در ستاد مرکز ، استان ها و شهرستان ها به شرح ذیل تشکیل می گردد.

وظایف شورا های قرآنی:
1 – پیشبرد فعالیتهای قرآنی براساس دستورالعمل ارائه شده در قالب تشکیلات منسجم.
2 – بهره گیری از حمایت سازمان ها و نهادها و کمک های مردمی در راستای اجرایی کردن برنامه ها.
3 – جذب اعضاء جدید از میان افراد قرآنی جامعه هدف.
4 – شورای قرآنی شهرستان می بایست در هرفصل حداقل یک جلسه با حضور کلیه اعضاء برگزار و گزارش آن را به معاون فرهنگی استان ارسال نماید.
5 - شورای قرآنی استان می بایست در هرماه حداقل یک جلسه با حضور کلیه اعضاء برگزار و گزارش آن را به اداره کل هنری ارسال نماید.
6- مشارکت، مشاوره، اجراء و مدیریت برنامه های قرآنی.
7 – تلاش و برنامه ریزی برای تشکیل، ترویج و توسعه جلسات قرآنی در منازل خانواده های محترم شاهد و ایثارگر.

*اعضاء ستاد مرکز:
1 – نماینده ولی فقیه در بنیاد شهید و امورایثارگران یا نماینده تام الاختیار ایشان.
2 – مدیر کل فرهنگی و هنری.
3 – کارشناسان اداره قرآن.
4 – کارشناس و صاحب نظر در امور قرآنی.
5 – حداکثر سه نفر کارشناس قرآن استان های فعال در امور قرآنی
6- دعوت ازنماینده صدا وسیما ، اوقاف وارشادجهت اطلاع رسانی ، تبلیغات وجلب مشارکت

*اعضاء استان :
1 - مدیرکل بنیاد شهید و امورایثارگران استان.
2- معاون توسعه ومدیریت استان
3 - معاون فرهنگی و رئیس اداره فرهنگی، هنری بنیاد شهید و امور ایثارگران استان.
4 - کارشناس قرآن بنیاد شهید و امور ایثارگران استان.
5 – چهار نفر ازپیشتازان قرآنی جامعه هدف.

اعضاء شهرستان:
1- رئیس بنیاد شهید و امور ایثارگران شهرستان.
2- معاون یا مسئول فرهنگی شهرستان.
4-سه نفر از پیشتازان قرآنی جامعه هدف

ب) محافل قرآنی (گلشن وحی) :
بمنظور ایجاد فضای معنوی در جامعه و انس و علاقه به قرآن و جذب افراد بیشتر به فعالیت های قرآن و اعلام برنامه ها و فعالیت های قرآنی بنیاد، محافل قرآنی به شرح ذیل تاکید می گردد:
1 – استان می تواند این محافل را با هماهنگی و مشارکت نهاد های فرهنگی استان در ماه مبارک رمضان و مناسبت های دیگر سال برگزار نماید.
2 – شایسته است استان در این محافل ضمن معرفی برنامه ها و فعالیت های قرآنی، بمنظور تشویق و ترغیب جامعه، از فعالین و ممتازین قرآنی جامعه هدف و فعالین امر نماز تجلیل بعمل آورد.
3 – استان می تواند جهت برگزاری با شکوه و اثر بخشی بیشتر این محافل، از قاریان بین المللی و قاریان جامعه هدف استفاده نماید.
4 – مقتضی است استان نسبت به انعکاس برگزاری این محافل از طریق رسانه های مختلف اقدام نماید.


ج) گروه های تواشیح و همخوانی:
یکی از برنامه های جذاب قرآنی تواشیح و همخوانی قرآن کریم است که مورد توجه و علاقه برخی از افراد جامعه ایثارگری می باشد لذا مقتضی است با توجه به نکات ذیل، استان تمهیدات لازم را از طریق حمایت و تشویق برای تشکیل گروه های تواشیح و همخوانی فراهم نماید.
*نکات قابل توجه:
1 - اعضاء گروه تواشیح و همخوانی همگی متشکل از جامعه ایثارگری در گروه‌های حداقل سه و حداکثر هفت نفره تشکیل گردد.
2 - استفاده از آیات قرآن، ادعیه معصومین و اشعار پر محتوی و ارزشمند جهت ارائه برنامه جذاب و تاثیر گذار مورد تاکید می باشد.
3 – استان می بایست گروه‌های شرکت کننده در رشته تواشیح را مورد ارزیابی قرار داده و به نفرات گروه برتر در صورت کسب امتیاز لازم طبق جدول، جایزه اهدا نماید.
4 - استان موظف است حداقل یک گروه تواشیح فعال داشته باشد تا در برنامه های مختلف خود در سطح شهرستان و استان از آن استفاده نماید.

د) فعالیت های قرآنی در سایر برنامه های فرهنگی :
بمنظور استفاده مطلوب از فرصت های ایجاد شده در کلیه برنامه های فرهنگی (اردویی، هنری، ورزشی و ...) فعالیت های قرآنی به شرح ذیل تاکید می گردد:
1 – برگزاری نماز جماعت.
2 – بیان احکام توسط امام جماعت در بین نماز بمدت10دقیقه و طرح سئوال و مسابقه از احکام بیان شده.
3 – در اختیار قرار دادن جزوات تهیه شده اداره کل فرهنگی به همراه سئوالات و پاسخنامه، در بدو ورود.
4- حضور کارشناس قرانی دربرنامه های اردویی
5 – برگزاری مسابقه کتاب باز از جزوه.
6 – اهدا جایزه به نفرات برتر.

هـ)کارگاه آموزشی نماز :
با عنایت به نقش نماز در اصلاح فرد و جامعه ، فریضه نماز همیشه مورد تاکید آموزه های دینی ما به ویژه قرآن بوده است و همواره بر اقامه و برپایی آن در جامعه تاکید شده است.
از آنجا که کارگاه آموزشی با مشارکت دانش آموزان بهتر می تواند مطلب را منتقل نموده و تاثیر عمیق تری در روح و جان مخاطبین ایجاد نماید لذا استان می بایست در هر شهرستان و در مرکز استان کارگاه آموزشی نماز به شرح ذیل برگزار نماید.
1 – اساتید می بایست مجرب ، آشنا به موضوع نماز ، آشنا به برگزاری کارگاه آموزشی باشند.
2 – موضوع مورد بحث قبلا اطلاع رسانی شود تا دانش آموزان مطالعه و تحقیق کنند.
3 – دانش آموزان مقاطع مختلف سنی بصورت مجزا دعوت شوند
4 – استاد به گونه ای کارگاه را اداره نماید تا همه دانش آموزان در بحث مشارکت نمایند.
5 – مباحث کارگاه ضبط و پیاده شود و در اختیار استاد و همه مخاطبین قرار گیرد.
6 – استان می تواند از موقعیت اردوها و سفر های زیارتی در این زمینه استفاده نماید به شرط آنکه فرصت کافی برای برگزاری چند جلسه کارگاه موجود باشد.



*نکات کلی و مهم :
1 – بدون تردید تبلیغات و اطلاع رسانی نقش به سزایی در برگزار ی مطلوب برنامه های قرآنی، جذب افراد بیشتر و جلب رضایت مندی خانواده های معظم شاهد و ایثارگر در فعالیت های قرآنی دارد. درخصوص برنامه های قرآنی علاوه بر یک دوره تبلیغات متمرکز در ستاد مرکز، استان می‌بایست نسبت به اطلاع‌رسانی مناسب ازطریق ادارات بنیاد شهید وامور ایثارگران، صدا و سیمای استان، ارسال پیامک، جراید محلی و . . . . . زمینه شرکت فعال وگسترده جامعه ایثارگری را در کلیه فعالیت های قرآنی فراهم نماید.
2- یکی از روشهای موفق برای برقراری ارتباط با جامعه هدف ، ایجاد سایت قرآنی در سطح استان و اعلام به کلیه مخاطبین می باشد تا بدین وسیله کلیه اخبار ، اطلاعیه های قرآنی خود را در آن قرار داده و از آن طریق پل ارتباطی با مخاطب و ایجاد فضایی برای تماس و ارتباط دوطرفه برقرار گردد.
لازم بذکر است استان هایی که دارای سایت می باشند آدرس را به اداره قرآن و معارف اعلام نماید.
3 – استان می بایست از پیشتازان واجد شرایط جامعه هدف در برنامه های آموزشی و داوری مسابقات استفاده نماید.
4 - اسامی کلیه شرکت کنندگان در رشته های مختلف در سطح شهرستان و استان می بایست طبق فرم رایانه ای پیوست ، تکمیل و در استان بایگانی گردد.
6 - حق الزحمه اساتید، داوران، عوامل اجرایی وطراحی سئوالات بر اساس بخشنامه شماره 1991/3/520 مورخ 28/7/93 منضم به تصویر نامه شماره 838/520/500 مورخ 20/7/93 معاونت توسعه و مدیریت قابل پرداخت می باشد.
7– اعتبارات کلیه فعالیت های این دستورالعمل، در قالب بودجه تخصیصی و از سرفصل آموزش های قرآن و معارف اسلامی و مسابقات و همایش ها قابل هزینه می باشد.
8 – بمنظور برگزاری هرچه بهتر برنامه ها و فعالیت های قرآنی، جذب هرچه بیشتر جامعه ایثارگری، نقد و بررسی فعالیت ها و مشکلات اجرایی، تبادل نظرات و استفاده از تجارب استان های موفق، گردهمایی کارشناسان قرآنی سراسر کشور برگزار می گردد.
9 – مقرر گردید همه ساله برنامه جشن تکلیف و اردو با محوریت نماز در استان های سراسر کشور برگزار گردد. از آنجا که مسئولیت برگزاری این فعالیت ها بعهده کارشناس اردوها و زیر نظر معاون فرهنگی استان می باشد تاکید می گردد ، این فعالیت ها با همکاری کارشناس قرآن استان انجام شود و کارشناس قرآن استان گزارش مربوطه را جهت انعکاس به ستاد اقامه نماز، طبق فرم شماره 3 (پیوست)، به اداره قرآن و معارف ارسال نماید.
10- استان می بایست ضمن ارسال گزارش عملکرد آماری هر فعالیت پس از انجام آن، گزارش عملکرد آماری کلیه فعالیت های این دستورالعمل را درشش ماهه اول سال تا پایان شهریور ماه و گزارش سالانه را تا نیمه اول اسفند ماه در قالب فرم پیوست و به این اداره کل ارسال نماید.
فایل ضمیمه